Tandpasta kiezen: op fluoride, RDA en SLS letten, niet op de doos
Voor volwassenen is 1.450 ppm fluoride de standaard; daaronder is de bescherming tegen gaatjes aantoonbaar minder. Kinderen krijgen een lagere dosering naar leeftijd. Kijk verder alleen naar drie dingen: de RDA-waarde (schuurgraad, vooral bij whitening), SLS (schuimmiddel dat aften kan uitlokken) en een eventuele werkstof tegen gevoeligheid. Smaak, kleur en "complete bescherming" op de verpakking zeggen niets.
Fluoride: hoeveel en welke soort
Fluoride is het enige ingrediënt met sterk bewijs tegen gaatjes. Het maakt glazuur beter bestand tegen zuur en helpt beginnende ontkalking herstellen. De hoeveelheid staat als ppm op de tube.
| Leeftijd | Fluoride | Hoeveelheid pasta | Frequentie |
|---|---|---|---|
| Eerste tandje t/m 1 jaar | Peutertandpasta (± 500–750 ppm) | Veegje | 1× per dag |
| 2–4 jaar | Peutertandpasta (± 500–750 ppm) | Veegje | 2× per dag |
| Vanaf 5 jaar | 1.450 ppm | Erwtje | 2× per dag |
| Volwassenen | 1.450 ppm | Erwtje | 2× per dag |
| Verhoogd risico (op recept) | 5.000 ppm | Volgens tandarts | Volgens tandarts |
Natriumfluoride, aminfluoride en tinfluoride werken alle drie. Tinfluoride heeft daarnaast een antibacterieel effect en helpt bij gevoeligheid, maar kan bij langdurig gebruik lichte verkleuring geven. Spuug na het poetsen uit en spoel niet na met water of mondwater; dat spoelt de fluoride direct weg. Wil je toch spoelen, doe dat op een ander moment; zie mondwater voor of na het poetsen en mondwater met fluoride.
RDA en SLS: de twee cijfers die er nog toe doen
RDA staat voor Relative Dentin Abrasivity, de schuurgraad. Onder 70 is mild, 70–100 is gemiddeld, boven 150 is fors. Voor dagelijks gebruik is een RDA onder de 100 verstandig, zeker bij blootliggende tandhalzen. Veel whitening-tandpasta's zitten hoger: die verwijderen aanslag door te schuren, niet door te bleken.
SLS (natriumlaurylsulfaat) is het schuimmiddel. Het reinigt niet extra, maar zorgt voor het bekende schuim. Bij mensen met terugkerende aften kan SLS de mondslijmvliezen prikkelen; een SLS-vrije pasta is dan het proberen waard. Zie SLS en schuimmiddelen.
Vier keuzes
- Beste basis
Elmex Cariës Protection
1.400 ppm aminfluoride, lage schuurgraad, neutrale smaak. Aminfluoride hecht goed aan glazuur en is ook bij zuurschade een verstandige keuze.
Voor wie: volwassenen zonder specifieke klacht, gaatjesgevoelig gebit, veel zuur eten of drinken.
Bekijk op Amazon.nl - Zonder SLS
Zendium Classic
1.450 ppm natriumfluoride, geen SLS, met enzymen en eiwitten uit speeksel. Schuimt nauwelijks, wat voor sommigen wennen is.
Voor wie: terugkerende aften, gevoelige slijmvliezen, droge mond.
Bekijk op Amazon.nl - Gevoelige tanden
Sensodyne Repair & Protect
Fluoride plus een werkstof die de blootliggende tandbeenkanaaltjes afsluit. Effect komt na twee tot vier weken dagelijks gebruik.
Voor wie: pijnscheuten bij koud, zoet of tocht.
Bekijk op Amazon.nl - Tandvlees
Parodontax
Fluoride met natriumbicarbonaat en (in sommige varianten) tinfluoride. Gericht op mensen met regelmatig bloedend tandvlees. Zoute smaak.
Voor wie: gingivitis-neiging, naast dagelijks ragen.
Bekijk op Amazon.nl
Welke voor wie
Heb je geen klachten: elke pasta met 1.450 ppm fluoride en een RDA onder 100 voldoet — huismerk net zo goed als A-merk. Krijg je vaak aften: kies SLS-vrij. Heb je gevoelige tandhalzen: kies kaliumnitraat of tinfluoride en geef het een maand, zie tandpasta voor gevoelige tanden. Wil je wittere tanden: verwacht van tandpasta alleen het verwijderen van aanslag, niet van kleur van binnenuit. Wil je zonder fluoride: lees eerst wat je dan inlevert.
Let op: gebruik bij kinderen tot 5 jaar geen volwassen tandpasta en houd toezicht op uitspugen. Slik je kind structureel tandpasta door, bespreek dat met de tandarts. Tandpasta met 5.000 ppm is uitsluitend op advies van de tandarts.
Verder lezen
- Alle mondhygiëne-productenDe hub met alle gidsen.
- Tandpasta voor gevoelige tandenKaliumnitraat en tinfluoride.
- Whitening tandpastaWat je realistisch kunt verwachten.
- Tandpasta zonder fluorideHydroxyapatiet en de risico's.
- Tandpasta en mondwater combinerenWelke stoffen elkaar tegenwerken.
- Fluoride in mondwaterHoeveel ppm is zinvol.
Veelgestelde vragen
Is duurdere tandpasta beter?
Nee. Zolang er 1.450 ppm fluoride in zit en de RDA laag genoeg is, doet een huismerk hetzelfde als een A-merk. Je betaalt vooral voor smaak, verpakking en claims.
Mag ik na het poetsen mondwater gebruiken?
Liever niet direct. Je spoelt dan de fluoride uit de tandpasta weg. Kies een ander moment op de dag; zie hoe je mondwater goed gebruikt.
Wat betekent RDA op de verpakking?
De schuurgraad ten opzichte van een referentie. Onder 70 is mild, boven 150 fors. Fabrikanten vermelden het niet altijd; vraag ernaar bij twijfel, zeker bij whitening-varianten.
Helpt tandpasta tegen tandsteen?
Sommige pasta's remmen de vorming met pyrofosfaten of zink, maar bestaande tandsteen krijg je er niet mee weg. Dat kan alleen de mondhygiënist; zie mondwater tegen tandsteen.