Tanden bleken thuis: wat mag in de EU, wat werkt en wat niet
In de EU mag een product dat je vrij koopt maximaal 0,1 % waterstofperoxide afgeven. Sets met 0,1 tot 6 % mogen alleen via een tandarts, die de eerste behandeling doet. Boven 6 % is bleken van tanden niet toegestaan. Vrij verkochte sets die "36 %" of "professioneel" claimen zijn dus niet legaal of niet werkzaam. Thuis haal je vooral oppervlakteverkleuring weg; echte tintwinst komt van de tandarts.
De regels in het kort
Bleekmiddelen vallen onder de cosmeticaregels. Die kennen drie klassen: tot 0,1 % waterstofperoxide (of een stof die evenveel peroxide afgeeft, zoals carbamideperoxide of natriumperboraat) mag vrij verkocht worden. Tussen 0,1 en 6 % mag het product alleen via een tandarts worden verstrekt, die de eerste toepassing zelf uitvoert en daarna bakjes en gel meegeeft. Boven 6 % is het voor cosmetisch bleken verboden, en voor iedereen onder de 18 jaar geldt een verbod op de sterkere klasse.
Wat betekent dat praktisch? Een webshopset met een fles "44 % carbamide" is ofwel illegaal ingevoerd, ofwel bevat hij niet wat er op staat. Bij een set die netjes onder 0,1 % blijft, is het resultaat per definitie mild. Sets zonder peroxide werken met PAP (ftaalimidoperoxycapronzuur), houtskool of kleurcorrigerende pigmenten; die zijn wettelijk geen bleekmiddel en het bewijs voor blijvende tintwinst is beperkt.
De methoden vergeleken
| Methode | Werkstof | Vrij te koop | Effect op de eigen tandkleur | Risico |
|---|---|---|---|---|
| Bleken bij de tandarts | Peroxide tot 6 % (thuisbakjes) of hoger in de praktijkstoel onder toezicht | Nee | Duidelijk, meerdere tinten | Gevoelige tanden, tijdelijk |
| Whitening strips (EU-versie) | ≤ 0,1 % peroxide | Ja | Mild, vooral aanslag | Tandvleesirritatie bij scheef plakken |
| PAP-gel of -strips | PAP, zonder peroxide | Ja | Wisselend, weinig onderzoek | Laag |
| Whitening tandpasta | Schuurmiddel (RDA) of blauw covarine | Ja | Alleen oppervlakteverkleuring | Slijtage bij hoge RDA |
| Bleeklampjes (led) | Licht, geen werkstof | Ja | Geen aantoonbare meerwaarde | Vooral zonde van het geld |
| Houtskool, citroen, soda | Schurend of zuur | Ja | Kortstondig glans, geen tintwinst | Glazuurslijtage |
Producten die realistisch zijn
- Mildste route
Bleekset met bakjes, EU-conform
Voorgevormde bakjes met een gel onder 0,1 % peroxide. Werkt op aanslag van koffie, thee en rook; verwacht een lichte opfrissing, geen tintensprong.
Voor wie: gele aanslag na jaren koffie, geen vullingen in het zicht.
Bekijk op Amazon.nl - Zonder peroxide
PAP-whitening strips
Ftaalimidoperoxycapronzuur in plaats van peroxide. Meestal minder gevoeligheid, maar het bewijs voor blijvend resultaat is dun.
Voor wie: gevoelige tanden die peroxide niet verdragen.
Bekijk op Amazon.nl - Dagelijks onderhoud
Whitening tandpasta met blauw covarine
Legt een optische blauwe laag over het glazuur en poetst aanslag weg. Het effect is direct zichtbaar maar oppervlakkig. Let op de RDA-waarde.
Voor wie: onderhoud na een behandeling of als je niets met gels wilt.
Bekijk op Amazon.nl - Gevoeligheid opvangen
Tandpasta met kaliumnitraat
Kaliumnitraat 5 % dempt de zenuwprikkel. Twee weken vooraf en tijdens het bleken gebruiken maakt de kuur voor veel mensen draaglijk.
Voor wie: iedereen die tijdens eerdere bleekpogingen scheuten voelde.
Bekijk op Amazon.nl
Bijwerkingen en wat bleken níet doet
De twee klachten die je bijna altijd hoort zijn gevoelige tanden (korte, scherpe scheuten bij koud) en tandvleesirritatie (een witte of pijnlijke rand waar de gel over de tandvleesrand liep). Beide verdwijnen meestal binnen enkele dagen na de laatste toepassing. Zit de gel te ruim in het bakje, veeg het overschot dan weg voordat je gaat zitten.
Belangrijker: bleken werkt alleen op eigen tandweefsel. Composietvullingen, kronen, facings en bruggen veranderen niet van kleur. Bleek je de rest wel, dan vallen die juist meer op en moeten ze eventueel vervangen worden — een gesprek dat vooraf bij de tandarts hoort, niet achteraf.
Let op: bleek niet bij onbehandelde gaatjes, blootliggende tandhalzen, ontstoken tandvlees of tijdens de zwangerschap. Verkleurt één tand donker na een trauma, dan is dat vaak een dode zenuw; die tand vraagt een inwendige behandeling en geen strips.
Welke voor wie
- Aanslag van koffie, thee of roken: eerst een gebitsreiniging bij de mondhygiënist. Dat kost minder dan een set en haalt meer weg. Daarna onderhoud met een whitening tandpasta en aandacht voor verkleuring bij rokers.
- Van nature gelig glazuur, geen restauraties: een EU-conforme bakjesset of PAP-strips, twee weken, en verwacht een lichte opfrissing.
- Je wilt echt meerdere tinten lichter: alleen via de tandarts, met bakjes op maat en gel tot 6 %.
- Gevoelige tanden: begin twee weken eerder met kaliumnitraat, bleek om de dag en kijk naar tandpasta voor gevoelige tanden en mondwater voor gevoelige tanden.
- Kronen of facings in het zicht: niet bleken zonder overleg; het kleurverschil is achteraf niet te repareren.
Verder lezen
- Whitening tandpastaWat schuren en pigment echt doen.
- Whitening mondwaterWorden je tanden er witter van?
- Waterstofperoxide als mondwaterVerdunnen of niet doen.
- Alle mondhygiëne-productenDe hub met alle gidsen.
- De routine in 4 minutenPoetsen, ragen, spoelen.
- Tandpasta kiezenFluoride, RDA en SLS uitgelegd.
Veelgestelde vragen
Waarom zijn buitenlandse bleeksets zoveel sterker?
Buiten de EU gelden andere regels; in de Verenigde Staten zijn hogere peroxidegehaltes vrij te koop. Import daarvan is voor de Europese markt niet toegestaan en het risico op gevoeligheid en tandvleesirritatie ligt hoger.
Worden mijn vullingen ook witter?
Nee. Composiet, kronen, facings en bruggen bleken niet mee. Na een geslaagde behandeling kunnen ze donkerder afsteken en soms is vervangen de enige oplossing.
Helpt mondwater om het resultaat te behouden?
Alleen indirect: een mondwater dat aanslag remt houdt nieuwe verkleuring wat tegen. Zie whitening mondwater. Gebruik geen chloorhexidine als onderhoud, want dat geeft juist bruine aanslag.
Hoe lang blijft het resultaat?
Meestal een half jaar tot twee jaar, afhankelijk van koffie, thee, rode wijn en roken. Bijbleken met een klein beetje gel in bestaande bakjes gaat sneller dan de eerste kuur.